aXpert Blog

Kleurenleer voor de gitaarreparateur – Deel 1

Posted by:

neck-colormatch
Na 10-12 minuten had deze student van onze workshop ‘Herfretten’ deze halskleur perfect ‘gematched’. Er zijn hier 8 vlakjes opnieuw gekleurd.

Kleurenleer voor de gitaarreparateur

Als gitaarreparateur moet je van veel markten thuis zijn en dat is ook het interessante aan het repareren. Diezelfde uitdagingen vind je niet terug in het bouwen van gitaren. Reparatie-technieken zijn dan ook van een veel gecompliceerder niveau dan de technieken die gebruikt worden voor het bouwen. Ik doe beide, dus ik weet waar het over heb.

Eén van de problemen die je kan tegenkomen bij het repareren is het probleem van de gelakte toets. Dit zijn meestal Fender gitaren en hun kopieën of afgeleide modellen. Deze halzen zijn meestal gelakt met een lak waarin meestal een soort licht amberkleurtje in gemengd is. Soms komen stukken van die lak spontaan los, of soms gebeurt dat tijdens het werk aan de gitaar. Of de lak slijt gewoon op een aantal plaatsen door het spelen. Sommige gitaristen vinden dat ‘cool’, maar je krijgt dan wel gauw smerige plekken in het hout van de toets die er na een poosje niet makkelijk meer uit gaan. Hoe dan ook, als er lak afvalt, moet dat meestal gerepareerd worden. Ook als een dergelijk hals ge-herfret moet worden, dan moet je, als je een echt goede fretjob wil doen, de lak van de hals halen om het hout van de toets te kunnen vlakken. Als jij je als gitaarreparateur bewust bent dat dit kan voorkomen, en je weet niet hoe je dat moet oplossen, zal jij je niet erg zeker van jouw zaak kunnen voelen als je aan een dergelijke gitaar werkt.

Het grote probleem zit ‘m in de kleur van de lak op de toets. Bijna alle gitaren die je tegenkomt, hebben wel een ander kleurtje. Natuurlijk, het zit allemaal dicht bij elkaar, maar als je een kleur moet ‘matchen’ dus exact gelijk maken aan de bestaande kleur, dan moet je, als reparateur, die kleur zelf kunnen mengen, anders val je door de mand.

Er zijn 2 manieren om de hals bij te kleuren en af te lakken. De eerste is de kleur mengen in de lak. Dat is heel erg moeilijk om de kleur dan exact gelijk te krijgen, omdat je de hals met een flink aantal lagen moet aflakken. Als de lak zelf dus gekleurd is, dan wordt de kleur donkerder met iedere laklaag die er op komt. Je ziet het probleem…., dus als je niet de tijd en het geld hebt om dagenlang te experimenteren om eindelijk de goede kleur te mengen, is dit niet de beste methode voor reparatie.  Een bouwer heeft dit probleem niet, dus die kan makkelijk zijn lak kleuren, zou hij dat willen. En dat wordt dan ook meestal gedaan. Wil je een hele toets aflakken, dan kan je deze methode natuurlijk ook gebruiken.

De tweede manier, en voor reparatie dus ‘eenvoudiger’, is om niet de lak te kleuren, maar het hout van de toets zelf. En in onze Workshop ‘Herfretten’ gaan we er uitgebreid op in en mengt de student zelf de kleuren. Bovenstaande foto laat een hals zien waarvan een aantal vlakken tussen de frets opnieuw zijn gelakt. Onze studenten hebben al na gemiddeld 10 -15 minuten mengen de correcte kleur te pakken! Dat is supersnel, zeker voor de eerste keer dat iemand dat doet, en ik doe er niet veel korter over, want het gaat niet vanzelf. Om dit soort ‘vage’ kleurtjes te mengen moet je weten waar je mee bezig bent en is dus een beetje kleurenleer op zijn plaats.

KLEUREN

‘Kleur’ is een vaag begrip. En vage kleuren zijn een nog vager begrip. De meesten van ons zien kleuren. Maar we kunnen niet weten wat voor kleur we zien. Als we het over kleur hebben, dan weet bijna iedereen waar je het over hebt, maar er is iets ongrijpbaars aan. Als je een kleur ziet, b.v. een kleur die jij ‘rood’ noemt, dan wil dat nog niet zeggen dat ik diezelfde kleur zie. Maar wat we ook zien, we noemen het beiden hetzelfde, omdat we allebei geleerd hebben dat die kleur ‘rood’ is.

Kleur komt normaliter van het zonlicht. Dat licht is een ‘wit’ licht, maar dat wit wordt gevormd door een heel spectrum aan kleuren. Een aantal daarvan kunnen we zien (de kleuren van de regenboog) en een aantal valt buiten ons gezichtsvermogen en kunnen we niet met onze ogen waarnemen (b.v. Infra-rood licht, ultra-violet licht en X-rays). Als dat zonlicht op een voorwerp valt, dan zal dat voorwerp een aantal kleuren absorberen, dus ‘vasthouden’, en andere kleur(en) niet, en dat voorwerp zal die niet-geabsorbeerde kleur(en) weer terugkaatsen. De kleur(en) die het voorwerp terugkaatst zijn de kleuren die we dan kunnen zien en het voorwerp ‘kleur’ geeft. Alle andere kleuren van het spectrum worden dus ‘vastgehouden’ door het voorwerp.

Kleuren hebben we niet echt nodig om te leven, maar het maakt alles een beetje mooier en kleuren werken dus op onze psyche. De ‘onderbuik’, zogezegd. Ze raken de emoties. En daar maken kunstschilders, bloemenverkopers en reclamemensen, om er maar een paar te noemen, gretig gebruik van.

Zoals gezegd, het witte zonlicht bestaat uit veel kleuren. Dus al die kleuren gemengd, geven een ‘wit’ licht. Als we dat proberen te doen met kleuren van verf, dan krijgen we geen wit. Dus licht en verf gedragen zich niet hetzelfde. Nog erger, er zijn transparante (doorzichtige) kleuren en dekkende kleuren in verf en zelfs die gedragen zich niet hetzelfde. Dus b.v. waterverf (sorry… aquarelverf) en olieverf gedragen zich niet hetzelfde. En de mensen die die verfsoorten gebruiken dus ook niet. Wanneer een waterverfschilder (sorry….. aquarellist) een witte verf gebruikt om zijn kleuren te mengen, begaat hij een ‘doodzonde’. Daar hebben olieverfschilders dus geen last van.

De lak kleuren is dus nauwelijks een optie voor de reparateur. Dus dan blijft over om het hout van de toets zelf te kleuren. Wanneer je dan de juiste kleuren-match hebt gemaakt, dan kan je er ongekleurde blanke lak overspuiten of schilderen, zonder dat de kleur noemenswaardig verandert. En daar gebruiken we een soort waterverf voor, want die is transparant, en dat noemen ze hier een kleurenbeits. Het zijn kleurpigmenten in poedervorm. Ze worden verkocht in potjes of zakjes. Ik gebruik de zakjes van het merk Clou, omdat ze eenvoudig hier te koop zijn, maar elk merk is goed. Eén zo’n zakje heeft 10 – 12 gram pigmentpoeder en is goed voor een kwart liter. Doe de poeder in een glazen potje met waterdicht deksel waar een kwart liter water in kan. Bijna kokend water er overheen en even goed roeren. Dan af laten koelen tot kamertemperatuur en je kan gaan kleuren.

In Deel 2 gaan we wat aan kleurenleer doen, waardoor je een beetje intellectueel kan mengen en niet bezig bent om ‘op hoop van zegen’ de juiste kleur probeert te vinden.

0
  Gerelateerde artikelen

Add a Comment